Doorgaan naar hoofdcontent

Kopenhagen kijken

Universiteitsbibliotheek
Op vakantie, maar de theologie gaat mee. Ik zie overal religie; twee studiejaren hebben me blijkbaar een bril aangemeten die zo vergroeid is met mijn neus dat ik hem bijna niet meer kan afzetten. In Kopenhagense boekwinkels stuif ik meteen naar de sectie theologie, mij vallen alle foldertjes en informatieborden op waar iets te lezen valt over een ‘Kirk’, en onderweg bij een overnachting in een Münsters hotel verbaas ik me over de vreemde selectie van boeken in de aanwezige Bijbel – “Ze hebben het Nieuwe Testament, Psalmen, en Spreuken. Waarom in hemelsnaam Spreuken?”

Gelukkig ben ik samen met een vriendin die overal bordjes met ‘Tandlæge’ ziet en die bij de oude skeletten in het Nationaal Museum vooral geïnteresseerd is in hun gebit. Vriendin studeert tandheelkunde. Samen lachen we wat af om onze beroepsdeformatie. Ik lees Vriendin voor het slapengaan voor uit Spreuken 31 “Loflied op de sterke vrouw”, en zij wijst me erop dat die schattige conducteur in de trein zijn melkhoektanden nog heeft. En behalve stof tot lachen levert het ook stof tot nadenken op.

Want waarom zien wij nou een stad vol tanden en kerken?
Misschien is het – om nog maar even op weer een heel ander vakgebied over te gaan – net als met vogels kijken. Naarmate je meer over vogels weet, bijvoorbeeld hoe bepaalde soorten leven, waar ze voorkomen, en wat hun kenmerken zijn, ga je vanzelf ook meer vogels zien. Kijken moet je leren.

Het zou nooit in mij opkomen om te letten op het gebit van mensen die ik ontmoet, zoals Vriendin bijna automatisch doet. Maar zelfs al zou ik het willen, dan zou ik er waarschijnlijk niets bijzonders aan zien. Het is dus niet alleen een kwestie van langdurig je aandacht ergens op richten, zoals iemand met een vurige kinderwens ineens overal op straat zwangere vrouwen gaat zien. Het is ook een kwestie van kennis.
Wist ik niets van theologie, dan had ik niet gezien dat in de tweedehands boekwinkel de Lutherse ‘Kirkebøger’ en Rooms-Katholieke missaaltjes gebroederlijk naast elkaar stonden. En in de Russisch-Orthodoxe kerk had ik ook de verschillen tussen twee kenmerkende schilderstijlen gemist – de wandschilderingen realistisch, de iconen middeleeuws, maar in dezelfde tijd gemaakt – juist omdat ik niet wist dat dit komt door de strakke regels die van oudsher gelden bij het schilderen van iconen.

In Kopenhagen merkten Vriendin en ik beiden dat we weliswaar beroepsidioten aan het worden zijn, maar dat we dankzij onze studie vooral veel meer zien en ook aan elkaar kunnen laten zien. Theologie heeft mij deze twee jaar vooral geholpen met het creëren van een kader, zodat ik dingen die ik tegenkom beter in hun context kan plaatsen. Een bril dragen is dus misschien nog niet zo verkeerd als je een stad gaat bekijken.

– En het volgende moment is zo’n kader weer onhandig en heb je een vriendin nodig om in de Russisch-Orthodoxe kerk de enige juiste vraag te stellen “Maar hoe kan het dat zij zichzelf geen beeldenvereerders vinden en toch hun iconen kussen?”, waar je dan geen antwoord op hebt.



Reacties

  1. Erg mooi blog !
    Koos van Zomeren schreef eens: "Je ziet niet alleen wat je ziet, je ziet ook wat je weet". Jij maakt het nog wat breder; "Je ziet ook omdát je weet".
    Met een groet,
    Sjerp

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Dankjewel!
      Koos van Zomeren blijft een groot filosoof...

      Verwijderen
  2. Leuke reactie via de mail:

    "Wat leuk zoals je beschrijft dat je zelfs in je vakantie tegen de dingen aankijkt die je tegenkomt! Fijn dat je met je vriendin de humor inziet van jullie beroepsdeformatie (zo erg is het toch niet?). Het lijkt me heel leuk om zo samen tot allerlei verrassende ontdekkingen komen en veel kunnen zien.

    Nog een prettige tijd verder, hartelijke groet van Willeke"

    Bedankt Willeke!

    BeantwoordenVerwijderen

Een reactie posten

Populaire posts van deze blog

Een grote rode boerenzakdoek - bij het overlijden van Nico ter Linden

Nee, dit is geen zakdoek uit verdriet - of misschien ook een beetje wel, stiekem, want hij was voor mij zo'n mens waarvan je je niet kunt voorstellen dat hij ooit voorbijgaat.

Ik was een jaar of vijftien en Nico ter Linden kwam naar Houten. Als echte fan moest ik daar natuurlijk bij zijn, en als echte BN'er was hij in het echt natuurlijk een stuk kleiner dan ik me had voorgesteld. Van wat hij vertelde die avond weet ik weinig meer. Wel nog dat hij van tijd tot tijd zonder enige schaamte zijn grote rode boerenzakdoek tevoorschijn haalde om zijn neus te snuiten. Daarna borg hij de zakdoek weer op, keek de zaal eens rond en vertelde verder. Niemand had de tijd om het hilarisch te vinden, en binnen een paar seconden had hij ons weer mee teruggevoerd naar de wereld van de aartsvaders.

Ik was een jaar of twaalf en ik zat vol met vragen. Mijn moeder gaf me een boek met de gebundelde columns van Nico ter Linden, Kostgangers. Ik las dat geloof en ongeloof bij elkaar horen, 'als de…

Heden is u een heiland geboren

Als ik vroeger vriendinnetjes zag fietsen met een vioolkist of gitaarhoes op hun rug, was ik stiekem wel eens een beetje jaloers. Een piano neem je niet mee, dus ik had behalve mijn bladmuziek niets zichtbaars of tastbaars bij me. Aan mij kon je nooit zien dat ik naar muziekles ging.
Is het ijdelheid, dat ik het stiekem wel eens jammer vind dat ik als dominee niets zichtbaars of tastbaars bij me heb op zondagochtend? Ik heb nog geen toga, dus blijft over: mijn map met papieren en een paar keelsnoepjes. Toen ik op kerstavond in de bus naast een paar voetbalsupporters zat, kon niemand zien dat mijn koffer met kerststalfiguren gevuld was, en toch vond ik het maar wat leuk dat ik het kerstevangelie zo maar bij me had. 
Geloven wordt al snel abstract. Gods aanwezigheid is niet zichtbaar of tastbaar, je kunt God niet zien, niet aanraken. Bijbelverhalen spelen zich af in een wereld van tweeduizend jaar of nog langer geleden, een wereld waar we ons slechts met moeite een voorstelling van kun…

Studeer, zing, bid en verwonder

Zingen is dubbel bidden, dat is zo'n uitspraak die Augustinus ooit gedaan zou hebben en die je overal te pas en te onpas tegenkomt. En zoals voor de meeste clichés geldt: ze is nog waar ook.

Als ik het probeer, dan lukt het vaak niet, bidden. De woorden zijn er niet, of ik kan de rust niet vinden. Gebed is een houding die me overvalt, in dankbaarheid om wat er aan moois gebeurt in mijn leven of in een wanhopige schreeuw naar boven.

Het gebeurt me regelmatig als ik zing. Koorrepetitie, onder de douche, tijdens een viering of bij het studeren maakt dan niet uit. Vanmorgen ratel ik op mijn toetsenbord voor een paper dat ik snel af wil hebben. Het is om verschillende redenen geen makkelijk jaar geweest, en ik ben de hele boel een beetje zat. Klaar met die studie, de zomer moet komen! Probeer niet te veel na te denken en gewoon maar te typen. Ondertussen draai ik de cd op die we gisteren met het Vocaal Theologen Ensemble gepresenteerd hebben, het liefste lied van overzee deel 2. Ik hum…