Koorgestoelte

Nu ik zo'n 20 rondleidingen gegeven heb, begint het al bijna gewoon te worden: de Madonna uit 1150, de 'Wolframleuchter' uit 1160, de glas-in-lood-ramen eind 14e eeuw, enz. enz. enz. Bij het koorgestoelte echter hoef ik me nog lang niet in te prenten dat het voor de bezoekers allemaal nieuw en dus interessant is. Om dat helemaal goed te bekijken heb ik waarschijnlijk nog wel een week of wat nodig!

Als hout eens spreken kon... Sinds 1370 zaten en stonden, zongen en baden hier bijna dagelijks mensen. Alleen de Tweede Wereldoorlog heeft het gestoelte niet bewust meegemaakt. Kort voor de oorlog losbarstte, hebben namelijk mensen met een vooruitziende blik de banken compleet ingemetseld. Oorspronkelijk werden de banken gebruikt voor de 'Stiftsherren' (ik weet nog steeds niet of 'kappittelheren' de juiste Nederlandse term is, maar in elk geval ging het om geestelijken die ook een baan buiten de kerk hadden en dagelijks in de Dom het gebed gaande hielden). Zij waren professoren aan de universiteit en zaten in de bovenste rij. Op de onderste rij zaten hun studenten, wat goed te zien is aan de "graffiti" die zij hebben achtergelaten: in de zittingen zijn namen, jaartallen en spreuken gekerfd. De jeugd van zes eeuwen geleden was dus niet heel veel beter opgevoed dan de jeugd van tegenwoordig...

In de 19e eeuw heeft een leger van Napoleon een gedeelte van het afdak boven het koorgestoelte als brandhout gebruikt (barbaren!), maar de rest is nog steeds origineel Middeleeuws eikenhout, kunstig gesneden en uitbundig versierd. Men ziet taferelen uit het Oude Testament aan de ene kant (offer van Isaäk, Jona die 3 dagen en 3 nachten in de walvis was), uit het Nieuwe Testament aan de andere (offer van Jezus, 3 dagen en 3 nachten in het graf). Op iedere stoelleuning zit een vrouw die een kunst of ambacht beoefent: ze maakt muziek, leest of kookt. En over het gehele oppervlak groeien wijnranken en druiven.

Het koorgestoelte wordt nog altijd gebruikt in de mis. Dan worden de 'geen-toegang-linten' weggehaald en nemen op deze banken nog altijd mensen plaats die zich verbonden weten met de 'ware wijnrank' Jezus Christus, net als hun voorouders ruim zeshonderd jaar geleden.